Nallıhan ilçesi Çayırhan mevkiinde, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından yakın bir tarihte ihale yoluyla Akçadağ İnşaat Enerji Madencilik Anonim Şirketi’ne devredilen ve Çayırhan Termik Santralini besleyen Hırkatepe K panosu olarak adlandırılan kömür ocağında 21 Ağustos 2026 tarihinde üretim yapılan ayak arkasında meydana gelen göçükte 1 maden emekçisi hayatını kaybetmiş, 20 işçi yaralanmıştır. Yaralanan işçilerden 4’ünün ağır yaralı olduğu öğrenilmiştir. Hayatını kaybeden maden emekçisinin ailesine baş sağlığı, yaralı maden emekçilerinin de en kısa sürede sağlıklarına kavuşmasını diliyoruz.
Söz konusu göçük olayı 10 Nisan 2025 tarihinde yine aynı ocakta yaşanan göçük olayı ile aynı özellikleri taşımaktadır. Çayırhan sahasındaki yer altı işletmelerinde temel problemlerden biri üretim esnasında oluşan ayak arkası açıklığının belli bir mesafeye kadar kendi kendine göçmemesidir. Tavandaki jeolojik formasyonun sertliği ve dayanıklılığı, aynı zamanda formasyonun kalınlığı arttıkça göçertme işlemi de zorlaşmaktadır. Bu durumda yapılması gereken patlayıcı madde kullanarak ayak arkasının üretim hızı ile uyumlu olarak göçertilmesi, gerekirse oluşturulacak alternatif ayak üretimleri ile ihtiyaç duyulan üretimin yapılmasıdır. Aksi taktirde ayak arkasında açıklık artar, stabilite sorunu müdahale edilemez hale gelir ve tabakalar kendini taşıyamaz duruma geldiğinde açıklık kontrolsüz bir şekilde göçer. Göçmenin etkisiyle oluşan basınç ve bu basıncın etkisi ile savrulan ocak içi malzemeler, ocakta bulunan işçiler için ölümcül bir silaha dönüşür. Ocakta metan ve diğer gazlar mevcut ise bu tehlike daha da artar.
Üretim yapılan ocak ve bölgedeki tabakaların jeolojik formasyonları hakkında edinilmesi gereken bilgiler madencilik faaliyetleri için gerekli olan temel bilgilerdir ve üretimin buna göre planlanması gerekir. Bir panoda yapılan üretim ile santralin beslenmesi yapılamaz ise yedekli birden çok pano ve ayak ile planlı bir şekilde bu üretimin yapılması gerekir. Bilgisizlik ve üretim zorlaması nedeni ile ayak ilerlemesi hızlı yapılır. Ayak arkası göçertme işlemi buna uyum sağlamaz ise ayak arkası açıklığı artar ve bu sorun tekrar tekrar yaşanır. Bir önceki göçükte oluşan açıklığın 70 metre, bu göçükte ise 30-35 metre civarında olduğu öğrenilmiş, son dönemlerde işçilerin bu nedenle tedirgin olduğu duyumları alınmıştır.
Bilindiği gibi; Çayırhan Termik Santrali ve Maden Sahası, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından açık artırma usulü ile 7 Mart 2025 tarihinde yapılan ihale sonucunda ve 21 Mayıs 2025'te Cumhurbaşkanlığı onayıyla resmi olarak 35 yıllığına 20 milyar TL bedelle Akçadağ İnşaat Enerji ve Madencilik A.Ş.'ne devredilmiştir.
Defalarca uyardık; Ülkemizde özellikle madencilik alanında uygulanan özelleştirme politikaları şirketlere aşırı kârlar ve zenginleşme sağlarken, halka yoksullaşma, maden emekçilerine ise sağlıksız çalışma koşulları, ölüm ve yaralanma ile sonuçlanan maden kazaları olarak dönmektedir. Yaşanan bu iş kazalarının en büyük sorumluları özelleştirme politikalarını uygulayan ve onaylayan iktidar, düzenleme ve denetleme yetkisi bulunan kamu kurum ve kuruluşları ile gerekli işçi sağlığı ve iş güvenliği tedbirlerini almadan üretim faaliyetlerine devam eden işletmeci firma Akçadağ İnşaat Enerji ve Madencilik A.Ş.’dir.
Tekrar soruyoruz:
Madencilik faaliyetleri dünyanın en ağır ve en tehlikeli iş kollarından biri olmakla birlikte mühendislik bilim ve tekniği her türlü kazayı önleyebilecek birikim ve kültüre sahiptir. Daha fazla kazanç elde etmek için bilim ve tekniği göz ardı ederek, işçi sağlığı ve iş güvenliği tedbirlerinden ödün vererek üretim faaliyetlerinin sürdürülmesi maden emekçilerinin ve meslektaşlarımızın can güvenliğini riske etmek ve tehlikeye atmak demektir. Yürürlükteki mevzuata göre sorumlu durumda bulunan kamu kurum ve kuruluşlarının denetim sistemleri yeniden düzenlenmeli, daha fazla kazanç için maden emekçilerinin hayatını riske atan maden işletmelerine ağır yaptırımlar uygulayacak mekanizmalar geliştirilmelidir.
Kazanın gerçekleştiği sahadaki ihale sürecine karşı çıkarken; sahanın yeraltı madenciliği konusunda tecrübesi ve kültürü tartışmalı olan bir firmaya verilmesinin önümüzdeki süreçte mevcut sahada işletmecilik faaliyetlerinin devamı sırasında kamu yararı ve maden emekçilerinin can güvenliklerinin sağlanması konusunda ciddi sorunlara yol açabileceğini, benzer kazaların meydana gelmesine neden olacağını vurgulamıştık. Aynı duyarsızlığın ve yetersiz denetim sisteminin devam etmesi durumunda benzer kazaların yaşanmasının kaçınılmaz olduğunu tekrar hatırlatmaya ve sorumlu kurumları uyarmaya devam edeceğiz.
Bu tür can kaybı ve yaralanmalarla sonuçlanan kazaların bir daha yaşanmaması için yandaş şirketlere kazanç kapısı olmaktan başka bir getirisi olmayan özelleştirme politikalarından bir an önce vazgeçilmeli, yetkili ve sorumlu kamu kurumlarının denetim sistemleri daha etkin bir yapıya kavuşturulmalıdır. İlerleyen süreçte konunun gerek hukuki gerekse teknik boyutlarını takip ederek kamuoyunu bilgilendireceğimizi belirtiyoruz.
Saygılarımızla.
TMMOB Maden Mühendisleri Odası
Yönetim Kurulu
25 Ağustos 2026, Ankara
World Media Group (WMG) Haber Servisi
Maden Akaryakıt
Maden Akaryakıt
Maden Akaryakıt
