Mekatronik Mesleği ve Meslek Odası İhtiyacı

Yeditepe Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Müdürü Öğr. Gör. Düzgün ARSLAN ve Yeditepe Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Müdür Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Hamdullah MERDANE, Mekatronik Mühendisleri Odası’nın kurulması hakkındaki görüşlerini şu şekilde dile getirmiştir:

Mekatronik Mesleği ve Meslek Odası İhtiyacı

Mekatronik mühendis ve teknikerleri birçok farklı disiplini birlikte barındıran bilgiye sahip olarak ihtiyaçlara çözüm üreten teknik uzmanlardır.

Çalışma alanları; elektrik, makine ve bilişim (bilgisayar) teknolojilerinin kesişim noktalarında yer alır. Bu klasik disiplinlerin yöntem ve araçlarını bir arada kullanarak yeni ürünler, çözümler, sistemler ve üretim yöntemleri geliştirirler. Bu disiplinlerin ihtiyaca uygun birlikte kullanıldığı ve işlevselliğin artırılmasının hedeflendiği her alanda mekatronik kullanılmaktadır. Birbirine bağlı süreç adımlarından oluşan ve karmaşık, sürekli gelişen ve değişen ekipmanların otomasyon ile harmanlandığı üretim süreçleri, mekatronik mesleğinin sahip olduğu disiplinler arası (arayüz) bilgiyi özellikle gerektirmekte olup mekatronik mesleğinin önemi dijitalleşme ile gittikçe artmaktadır. Bu mesleğin kurulacak Mekatronik Meslek Odası (Mühendis ve Teknikerler) çerçevesinde organize olması ve kurumsallaşması Meslek Grubunun ihtiyaçlarını tek elden gidermesi açısından önemlidir.

Mekatronik Meslek Odasının görev ve sorumlulukları neler olmalıdır?

Mekatronik Meslek Odasının yasal görevleri aşağıdaki konuları kapsamalıdır:

1. Toplumun ve çevrenin korunması amacıyla mekatronik faaliyetlerinin desteklenmesi

2. Oda üyelerinin tümünün mesleki çıkarlarının korunması ve geliştirilmesi ile meslek itibarının gözetilmesi

3. Bilirkişilerin atanması ve yetkilendirilmesi ile denetim mekanizması süreçlerine danışmanlık sağlanarak katkı sağlanması

4. Planlanan yasa ve yönetmelikler dâhil olmak üzere, bilirkişi raporları ve görüşler aracılığıyla idare ve mahkemelere danışmanlık yapılması

5. Mekatronik mühendis ve teknikerlerinin şirket kuruluşundan sözleşme ve ücret konularına kadar uzanan teknik ve hukuki sorularda desteklenmesi

6. Mekatronik hizmetlerinin kalitesini güvence altına almak amacıyla mesleki yükümlülüklerin yerine getirilmesinin denetlenmesi

7. Mesleki tanınma (akreditasyon) amacıyla yabancı mühendislik yeterliliklerinin incelenmesi.

Mekatronik Meslek Odasının üyelerine yönelik destekleri neler olmalıdır?

•     Üyelere yönelik ücretsiz hukuki danışmanlık,

•     Üyeleri, planlanan yasa çalışmaları ve değişiklikler ile güncel hukuki konular hakkında düzenli olarak bilgilendirme,

•     Daha kapsamlı hukuki danışmanlık ve mahkeme içi veya dışı temsil için, üyelere özel avantajlar sunan iş birliği yapılan hukuk büroları ile işbirliği yapmak,

•     Mesleki faaliyetlerinden doğan, üyeler arasında ya da üyeler ile üçüncü kişiler arasındaki uyuşmazlıkların mahkeme dışı çözümü için uzlaştırma süreci yürütmek.

•     Ücret ve ihale hukuku konularında danışmanlık ve uzlaştırma hizmetleri vermek

Sürekli Eğitim

Mekatronik mühendis ve teknikerlerinin günlük çalışmalarında mesleki yeterliliklerini, meslekle birlikte yürütülen sürekli öğrenme ve mesleki eğitim yoluyla güncel tutmalarını sağlamak üzere eğitimler organize etmeli, Meslek kuruluşu olarak kendi kendini yönetme çerçevesinde sürekli eğitimin yerine getirilmesini denetlemek ve bu sürekli eğitim yönetmeliği ile eğitimin içeriğini, kapsamını, muafiyetlerini ve denetimini belirlemelidir.

Bu amaçla düzenlenmesi önerilen eğitim ve etkinlikler aşağıdadır;

•     Seminerler

•     Uzmanlık konferansları / teknik sunumlar

•     Kurslar

•     Toplantılar, kongreler, kolokyumlar ve sempozyumlar

•     Atölye çalışmaları

•     Teknik geziler

•     Kurum içi eğitimler

Sürekli Eğitimin başlıklarına örnek olarak aşağıda öneriler bulunmakta olup teknolojinin ve iş hayatının ihtiyaçları doğrultusunda planlanmalıdır;

•     İş sağlığı ve güvenliği

•     Enerji, Çevre ve Sürdürülebilirlik

•     Bilişim, Yazılım ve Dijital Teknolojiler

Diğer taraftan Mekatronik uzmanlığıyla birleşmiş, hızlı ve verimli çözümler sunan yapay zekâ tabanlı sistemler konusunda Mekatronik Meslek Odası yön gösterici ve rehber olmalıdır.

Meslek Odası Mesleki Eğitime Rehberlik Etmelidir

Gerek Mekatronik Mühendisliği lisans ve yüksek lisans eğitiminde gerekse Meslek Yüksekokullarında verilen Mekatronik Teknikerliği (ön lisans) eğitimlerine Dış Paydaş olarak destek olunması ve geribildirimlerin verilmesi hem genç nesillerin mesleğe hazırlanmasında hem de Üniversite Sanayi İşbirliği açısından faydalı ve örnek olacaktır.

Bu amaçla Zorunlu Mesleki İşyeri Eğitimi (Mesleki Staj) uygulamalarının koordinasyonunda destek olunması bu eğitimi verecek olan firmaların belirlenmesi amacıyla gereken şartların saptanması ve denetimlerinin yapılarak firmalara Mesleki Eğitim Uygulama İşyeri uygunluk belgesi vermek Mekatronik Meslek odasının görev ve yetkisi dâhilinde olmalıdır. (Örneğin Almanya’da Mesleki Yeterlilik Sertifikasını Meslek Odaları vermektedir.)

Bu tarz işletmeleri teşvik ederek destekleyecek şekilde yöntemleri Meslek odasınca belirlenmelidir.

Mesleki İşyeri Eğitimi verebilecek işletmelerden beklenenler;

•     Firmada/tesiste stajyere bilgi vererek rehberlik edecek bir uzman bulunmalıdır.

•     İşletme/tesiste mesleki eğitim ve uygulama yapılabilecek ekipman, donanım olmalıdır.

o     Mühendislik ve Teknikerlik için beklenen uzmanlığa göre ayrı ayrı tanımlanmalıdır.

•     İşletme/tesisteki mesleki eğitimden sorumlu kişi mesleğe ilişkin bilgi ve becerilere sahip olmalı ve Meslek Odasının tanımladığı yeterliliklere sahip olmalıdır.

•     İlgili dönem sonunda hem stajyere hem de ilgili okul temsilcisine geri-bildirimler ve rapor hazırlanmalıdır.

      Düzgün ARSLAN                                                                       Hamdullah MERDANE

              Öğr. Gör.                                                                                    Dr. Öğr. Üyesi

Yeditepe Üniversitesi                                                                    Yeditepe Üniversitesi

Meslek Yüksekokulu Md.                                                      Meslek Yüksekokulu Md. Yrd.

Değerli görüş ve fikirleri için Sayın Öğr. Gör. Düzgün ARSLAN hocamız ve Sayın Dr. Öğr. Üyesi Hamdullah MERDANE hocamıza teşekkür ederiz.

Lect. Düzgün ARSLAN, Director of the Vocational School at Yeditepe University, and Dr. Faculty Member Hamdullah MERDANE, Vice Director of the Vocational School at Yeditepe University, expressed their views on the establishment of the Chamber of Mechatronics Engineers as follows:

The Mechatronics Profession and the Need for a Professional Chamber

Mechatronics engineers and technicians are technical experts who possess knowledge encompassing multiple different disciplines and who produce solutions to various needs.

Their fields of work are located at the intersection of electrical, mechanical, and information (computer) technologies. By using the methods and tools of these classical disciplines together, they develop new products, solutions, systems, and

production methods. Mechatronics is used in every field where these disciplines are combined in line with needs and where increasing functionality is targeted.

Production processes consisting of interconnected process steps, involving complex, continuously developing and changing equipment blended with automation, particularly require the interdisciplinary (interface) knowledge possessed by the mechatronics profession. The importance of the mechatronics profession is increasing steadily with digitalization.

Organizing and institutionalizing this profession within the framework of a Mechatronics Professional Chamber (Engineers and Technicians) is important in order to meet the needs of the professional group from a single authority.

What Should Be the Duties and Responsibilities of the Mechatronics Professional Chamber?

The legal duties of the Mechatronics Professional Chamber should cover the following issues:

1. 1.    Supporting mechatronics activities for the purpose of protecting society and the environment
2. 2.    Protecting and developing the professional interests of all chamber members and safeguarding the reputation of the profession
3. 3.    Contributing to inspection mechanisms by appointing and authorizing expert witnesses and providing consultancy in these processes
4. 4.    Providing consultancy to administrations and courts through expert reports and opinions, including planned laws and regulations
5. 5.    Supporting mechatronics engineers and technicians in technical and legal matters ranging from company establishment to contracts and remuneration
6. 6.    Supervising the fulfillment of professional obligations in order to ensure the quality of mechatronics services
7. 7.    Examining foreign engineering qualifications for the purpose of professional recognition (accreditation)

What Support Should the Mechatronics Professional Chamber Provide to Its Members?

Free legal consultancy for members

• Regularly informing members about planned legislative studies, changes, and current legal issues
• Cooperating with law firms that offer special advantages to members for more comprehensive legal consultancy and in-court or out-of-court representation
• Conducting mediation processes for the out-of-court resolution of disputes arising from professional activities, either among members or between members and third parties
• Providing consultancy and mediation services on fee and procurement law matters

Continuing Education

In order to ensure that mechatronics engineers and technicians keep their professional competencies up to date through continuous learning and professional training alongside their daily work, the Chamber should organize training activities. As a professional organization, within the framework of self-governance, it should supervise the fulfillment of continuing education and determine the content, scope, exemptions, and supervision of this education through a continuing education regulation.

The training and activities proposed to be organized for this purpose are listed below:

• Seminars
• Expert conferences / technical presentations
• Courses
• Meetings, congresses, colloquiums, and symposiums
• Workshops
• Technical visits
• In-house trainings

Examples of continuing education topics are suggested below and should be planned in line with the needs of technology and business life:

• Occupational health and safety

• Energy, environment, and sustainability
• Information technology, software, and digital technologies

On the other hand, the Mechatronics Professional Chamber should act as a guide and reference point for artificial intelligence–based systems that are integrated with mechatronics expertise and provide fast and efficient solutions.

The Professional Chamber Should Guide Professional Education

Providing support and feedback as an external stakeholder to both undergraduate and graduate Mechatronics Engineering education, as well as Mechatronics Technician (associate degree) education provided at Vocational Schools, will be beneficial and exemplary both in preparing younger generations for the profession and in terms of university–industry cooperation.

For this purpose, providing support in the coordination of Mandatory Professional Workplace Training (Professional Internship), determining the required criteria for identifying companies that will provide this training, conducting inspections, and issuing a Workplace Suitability Certificate for Professional Training Applications to companies should fall within the duties and authority of the Mechatronics Professional Chamber. (For example, in Germany, professional chambers issue Professional Qualification Certificates.)

The Chamber should determine methods to encourage and support such enterprises.

Expectations from Enterprises That Can Provide Professional Workplace Training:

• There should be a specialist in the company/facility who will guide and inform the intern.
• The company/facility should have equipment and infrastructure suitable for professional training and practice.
  • These should be defined separately according to the expected expertise for engineering and technician training.
• The person responsible for professional training at the company/facility should have professional knowledge and skills and meet the qualifications defined by the Professional Chamber.
• At the end of the relevant period, feedback and reports should be prepared for both the intern and the relevant school representative.

            Düzgün ARSLAN                                             Hamdullah MERDANE
Lecturer, Yeditepe University                  Dr. Faculty Member, Yeditepe University
Vocational School Director                             Vice Director, Vocational School

We would like to thank our esteemed Lecturer Düzgün ARSLAN and our esteemed Dr. Faculty Member Hamdullah MERDANE for their valuable opinions and insights.